Σάββατο 15 Ιανουαρίου 2011

Βιβλία


Μετά από έρευνα αγοράς, κατέληξα στα παρακάτω βιβλία τα οποία πιστεύω ότι θα μου δώσουν τροφή για σκέψη και χρήσιμες συμβουλές για πολύ καιρό.

Nightwatch: a practical guide to viewing the Universe

The Backyard Astronomer's Guide

Turn Left at Orion: a hundred night objects to see in a small telescope - and how to find them

Astronomy Hacks: tips and tools for observing the night sky

Έχω και μερικά ακόμα στην wish list μου για αργότερα!

Φόβοι


Μέχρι να έρθει το τηλεσκόπιο από Αγγλία (αφού στο ενδιάμεσο γύρισε όλη την Ευρώπη) είχα ένα άγχος για μια σειρά πραγμάτων.

Θα ερχόταν σε καλή κατάσταση; Λίγο να είχε χτυπηθεί το κάτοπτρο (ή, τα κάτοπτρα, για να είμαι πιο ακριβής, μιας και είναι νευτώνειο) από τη μεταφορά, θα αχρηστευόταν ολόκληρη η συσκευή.

Θα ήταν εύκολο να το στήσω και να το μεταφέρω στην αυλή; Η ποιότητα της εικόνας είναι ανάλογη του μεγέθους σε αυτά τα τηλεσκόπια. Οπότε πρέπει να βρεθεί ένας συμβιβασμός μεταξύ ευχρηστίας και παρεχόμενης πληροφορίας. Εγώ είχα διαβάσει κάπου πως ένας εντελώς αρχάριος συνήθως παίρνει μέχρι 6 ίντσες, οπότε εγώ αποφάσισα να πάρω τηλεσκόπιο με διάμετρο 8 ιντσών ώστε να μου είναι χρήσιμο και αργότερα, αφού ξεπεράσω το στάδιο του πρωτάρη.

Άλλωστε, βλέπω την αστρονομία σαν ένα χόμπι που θα κρατήσει πολλά χρόνια, με την έννοια ότι θα χρησιμοποιώ το τηλεσκόπιο σιγά σιγά και υπάρχουν τόσες δραστηριότητες για να κάνεις με αυτό. Έτσι, η αρχική επένδυση σε εξοπλισμό και βιβλία θα αποσβεστεί από την ευχαρίστηση που θα παίρνω σε βάθος χρόνου.

Το άλλο πρόβλημα που με τρόμαζε ήταν το γεγονός ότι από την πίσω αυλή μου βλέπω ένα μικρό κομμάτι του ουρανού. Ο υπόλοιπος ουρανός μπλοκάρεται από το δικό μου και το γειτονικό κτήριο. Θα έβλεπα τουλάχιστον το φεγγάρι; Και με τους πλανήτες τι θα γίνεται; Ευτυχώς η σελήνη φαίνεται μια χαρά. Είμαι μάλλον τυχερός που η τροχιά της περνάει από αυτό το τμήμα του ουρανού. Για να δούμε και με τους πλανήτες τι γίνεται...

Επίσης, ανησυχούσα για το τι θα γίνει και με τη φωτορύπανση. Μένω στα προάστια της Αθήνας, οπότε με το φωτισμό υπάρχει ένα πρόβλημα. Μπροστά από το σπίτι μου υπάρχει άφθονο φως, ενώ αρκετά σκοτεινά μπορεί να γίνει η πίσω αυλή μιας και καλύπτεται από κτήρια. Επομένως είχα βρει πού έπρεπε να στήσω το τηλεσκόπιο για μια αξιοπρεπή παρατήρηση. Αλλά τι θα γινόταν αν και εκεί αντανακλούσαν τα φώτα πίσω από τα κτήρια;

Το τελευταίο που μου προκαλούσε ανησυχία ήταν η ώρα που θα έπρεπε να είμαι έξω για την παρατήρηση. Δεν είμαι γενικά άνθρωπος της νύχτας (ξέρω, ειρωνικό), αλλά ούτε και του κρύου. Βέβαια, μου έδινε θάρρος το γεγονός ότι η ερασιτεχνική αστρονομία βρίσκει μεγάλη άνθηση στην βόρεια Αμερική και Ευρώπη, όπου το κρύο είναι πολύ χειρότερο από της Αθήνας. Και τελικά, είδα πως το χειμώνα και στις οχτώ μια χαρά βλέπεις τον έναστρο ουρανό, οπότε δε χρειάζεται να κάνω και τα τρελά ξενύχτια, εκτός και αν θελήσω να δω συγκεκριμένο αντικείμενο που δε θα είναι ορατό σχετικά νωρίς τη νύχτα.

Ευτυχώς όλοι οι φόβοι ξεπεράστηκαν και τώρα ξεκινάω ένα ενδιαφέρον χόμπι.

Night 1

Δεν έχω χρόνο για να κάνω μια καλή εισαγωγή. Οπότε θα το αφήσω για αργότερα. Σήμερα θα περιοριστώ στο να καταγράψω την πρώτη μου παρατήρηση του νυχτερινού ουρανού με το νέο μου τηλεσκόπιο, ένα οχτάρι dobsonian.

Έστησα εύκολα το τηλεσκόπιο και περίμενα λίγο να πέσει η θερμοκρασία του για να δω κάτι πέρα από μια θολή εικόνα. Το έστρεψα στο φεγγάρι. Το finderscope ήθελε alignment. Με μια μικρή προσπάθεια κατάφερα να το δω από τον wide angle προσοφθάλμιο των 10mm. Πολλές λεπτομέρειες που αν δεν ήξερες δεν μπορούσες να τις φανταστείς. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό το κομμάτι που αρχίζει και πέφτει η σκιά, εκεί στη μετάβαση μεταξύ φωτός και σκοταδιού.

Μετά έβαλα τον προσοφθάλμιο των 25mm και η εικόνα έγινε ουάου. Είδα ακόμα μεγαλύτερη την εικόνα και μπόρεσα να διαπιστώσω εύκολα ένα σωρό λεπτομέρειες.

Δεν μπορώ να συλλάβω πώς από τα πρωτόγονα χρόνια φτάσαμε στη γνώση που φτάσαμε. Ποιος θα φανταζόταν πως το φεγγάρι είναι φωτεινό επειδή πέφτει πάνω το φως του ήλιου που δε βλέπουμε, ή πως έχει σκοτεινά κομμάτια επειδή η γη έχει... σκιά! Ή πως ο άνθρωπος θα έφτανε στο σημείο να φτιάξει τέτοια όργανα παρατήρησης. Η επιστήμη και η τεχνολογία είναι εντυπωσιακά επιτεύγματα του νου.

Κοιτάζω κάτι χάρτες του φεγγαριού από το Nightwatch. Πρέπει να είδα τη θάλασσα της γονιμότητας και τη θάλασσα των κρίσεων. Κάτι που έμοιαζε με αυτά φαινόταν στα αριστερά και πάνω, ενώ δεξιά και κάτω είχε μια σειρά κρατήρων. Δεξιά έπεφτε η σκιά και το φεγγάρι χανόταν.

Αν, δε, η εικόνα αναστρέφεται και αυτό που βλέπω στο προσοφθάλμιο έχει το δεξιά - αριστερά, τότε πρέπει να είδα και μεταξύ των κρατήρων τον Μαυρόλυκο. Θα εξακριβώσω αν είδα εκείνη την περιοχή όταν ψάξω στα βιβλία που πήρα, γιατί κάπου πήρε το μάτι μου ένα σχήμα με το πως αντιστρέφονται οι εικόνες ανάλογα με το τι τηλεσκόπιο χρησιμοποιείς σε σχέση με το γυμνό μάτι ή τα κιάλια.

Δεν είδα κάποιον πλανήτη. Δεν ήξερα και πώς να τους βρω, αλλά και το οπτικό πεδίο της αυλής μου είναι περιορισμένο. Η παρατήρηση που έκανα είχε πολύ κακές συνθήκες, αν κρίνει κανείς από τις συμβουλές και τα κριτήρια που λένε τα βιβλία. Για παράδειγμα, δεν άφησα τα μάτια μου να συνηθίσουν στο σκοτάδι, και δεν είχα κλείσει όλα τα φώτα του σπιτιού. Αλλά παρόλα αυτά, ήταν μια εντυπωσιακή πρώτη παρατήρηση.

Θέλω να το αντιμετωπίσω πολύ πρακτικά. Να βάζω ορισμένες επιθυμίες - στόχους και να προσπαθώ να τις εκπληρώνω. Χωρίς να προσπαθώ να μάθω κάποια "τέχνη".

Στο σημείο αυτό να πω πως ένας απλός άνθρωπος θα απογοητευτεί πολύ με την παρατήρηση από ένα τηλεσκόπιο, με την έννοια ότι τα αστέρια δε μεγεθύνονται και ο ουρανός είναι γεμάτος αστέρια. Το να βλέπεις αρκετές λευκές τελείες σε απέραντο μαύρο φόντο δεν είναι ό,τι πιο εντυπωσιακό. Ειδικά αν δεν παθιάζεσαι να μαθαίνεις ονόματα αστεριών και να χαίρεσαι όταν καταφέρνεις και τα εντοπίζεις στον ουρανό.

Ευτυχώς που υπάρχουν και συσσωματώματα από απειροελάχιστες λευκές τελίτσες, οι γαλαξίες. Δεν ήξερα πώς να βρω κάποιον σήμερα, αλλά γενικά νομίζω πως δε θα βλέπω και πολλά πράγματα. Μια εικόνα που έχω σχηματίσει είναι πως θα μπορώ σε πολύ αδρές γραμμές να δω το περίγραμμα μερικών γαλαξιών και να διακρίνω ελάχιστες λεπτομέρειες (που αυτό από μόνο του το βρίσκω συγκλονιστικό). Πάλι λίγο άσπρο σε μαύρο φόντο.

Πάντως, για να καταγράψω και μια εικασία, νομίζω πως πήρε το μάτι μου έναν γαλαξία τυχαία. Μπορεί να μην είμαι σίγουρος για το αν όντως ήταν γαλαξίας, αλλά εγώ χάρηκα.

Στόχος μου τώρα είναι να βρω κάποιον μεγάλο πλανήτη, δηλαδή τον Κρόνο ή τον Δία και να δω πώς φαίνονται από το τηλεσκόπιό μου και να βρω και κάποιον από τους πολύ διάσημους γαλαξίες που να έχει ενδιαφέρουσα δομή. Και λέγοντας ενδιαφέρουσα δομή, εννοώ να είναι σπειροειδής :P

Τα λέμε άλλη... νύχτα!